Foto door Mariel Kolmschot

Schrijfster Pia de Jong is met haar gezin verhuisd naar Princeton, in de VS. Ze bericht wekelijks over wat haar opvalt.

Laatste Artikelen, Columns, en andere Geschriften

Larry Norton Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Je hebt dokters, dokters en dokters. Er zijn er die weinig interesse in je hebben,

die je gedurende een consult nauwelijks aankijken; er zijn artsen die bezorgd

over je zijn; en er is dokter Larry Norton.

We worden aan elkaar voorgesteld op een verjaardagsfeest in een club in New

York, tijdens Chanoeka. Een vrijwel kale man van rond de zeventig in een

kreukelig pak – eerder de uitstraling van een wiskundige dan van een arts. Het

loopt tegen zevenen. Iedereen is blij dat de werkdag om is. Tijd voor een

cocktail. Maar dokter Norton springt van het ene op het andere been. Hij is er

met zijn hoofd niet bij.

Chocolate Day Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Het is onze familietraditie: eind november ontsnappen we met een weekje
Nederland aan Thanksgiving, zo’n typische Amerikaanse feestdag die je
nergens anders in de wereld aantreft. Voor ons dus geen kurkdroge kalkoen met
dubieuze vulling, te zoete pompoentaart en verplicht American football kijken.
Maar, al is de reiziger nog zo snel, de commercie achterhaalt haar wel. Want,
wie schetst mijn verbazing wanneer het meisje aan de Amsterdamse hotelbalie
ons waarschuwt voor de winkeldrukte van Black Friday, de dag na
Thanksgiving waarop alle Amerikanen met hun kerstinkopen beginnen. Ze is
niet de enige. Iedereen begint over deze nieuwe georkestreerde koopgekte,
overgewaaid uit de Verenigde Staten.

Nothing Goes Unnoticed Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Er zit een brede gleuf in het midden van de enorme vergadertafel op de 25ste verdieping van een wolkenkrabber in Manhattan. Ieder van ons plugt vroeger of later zijn mobiel, computer of iPad in een van de vele opladers in de gleuf. Ondertussen zitten we achter onze apparaten aantekeningen te maken, dingen op te zoeken.

Op het schermpje van de vrouw naast me licht een rood kloppend hart op. Ze bloost en drukt het snel weg. De man aan mijn andere zijde trekt zijn iPad uit de oplader en staat op om een foto van het uitzicht te maken; het World Trade Center onder een hemel waaruit sneeuw dwarrelt. Terug aan de vergadertafel stuurt hij de foto weg. Zjoef.

Math In America Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Leraar is een lastig beroep. En helemaal in een openbare school in New York City. Je hebt de doorsneeproblemen waarmee alle docenten worstelen: leerlingen met gedragsproblemen, veeleisende ouders, ingewikkelde administratie, weinig middelen, veel uren en geen riant salaris – vele docenten nemen er nog een baan bij. In New York komen daar nog ongelijkheid, geweld, racisme en armoede bij.

Er zijn bijna tweeduizend openbare scholen, met meer dan een miljoen kinderen. Er is soms zo weinig geld dat leraren zelf potloden en papier voor hun leerlingen moeten kopen. Het verloop is groot, juist onder de betere docenten.

Rgb Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

‘Even een RBG’tje doen”, zegt mijn vriendin als ze gaat planken in de gym. Om, als de minuut om is, uitgeput te verzuchten: „Als zij ’t kan, dan kan ik ’t ook.”

Zelfs schoolkinderen weten wie Ruth Bader Ginsburg is. Ze is 85, sinds 1993 lid van het Hooggerechtshof en heeft als ‘Notorious RBG’ cultstatus bereikt. Als oudste rechter is zij de kwetsbaarste schakel van de linkse minderheid in het Hof. President Trump kan niet wachten haar door een conservatieve man te vervangen. Als zij uitglijdt, zoals deze week, met als resultaat drie gebroken ribben, houdt links Amerika de adem in.

Uptown Downtown Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Zondagochtend, de Upper East Side van Manhattan. De chique dame loopt de stand van een galerie op de kunstbeurs binnen. In haar kielzog een jongeman met een oortje. Ze wordt begroet door de galeriehouder alsof zij zijn lievelingstante is, net terug van een wereldreis. Hij leidt haar naar zijn bureau. Daar legt hij zonder omhaal een massieve art-decobroche voor haar neer. Hij glimlacht als hij haar blik ziet. Dit was ’t waard om speciaal voor in te vliegen, nietwaar? Even later handelen de twee mannen de koop af, terwijl zij nipt van haar champagne achter een schaal oesters.

De Tefaf in New York is een snoepwinkel voor wie geld heeft en van kunst houdt. Voor wie géén geld heeft en toch van kunst houdt, is het op z’n minst een kijkje in de etalage. Stukken die in het Rijksmuseum niet zouden misstaan, hangen hier boven een prijskaartje. Ik sta lang stil bij enkele Hollandse meesters en kijk naar de verweerde, levensechte koppen. Gezichten uit lang vervlogen tijden, nu keurig gevernist en ingelijst.

Buiten loop ik langs de rijen geparkeerde limousines met wachtende chauffeurs en snuif de zondagse sfeer op van rijk New York. Kuierende gezinnen, gesticht na hun kerkbezoek, de kinderen voorbeeldig gekleed. Een jonge man in trainingspak leidt vier hazewindhonden naar Central Park. Een metrorit brengt me naar een schaduwwereld. Ik heb met een vriendin afgesproken in de Lower East Side, aan de andere kant van de stad. Hier op de Bowery is alles omgekeerd: een chaotisch straatbeeld, tegen een achtergrond van goeddeels vervallen gebouwen. Een vrouw, even verweerd als de oud- Hollandse koppen, haalt vuilniszakken open op zoek naar plastic flesjes. Een aantal jaren geleden was dit een gribuswijk, waar je ieder moment overhoop kon worden gestoken. Zo erg is het niet meer, maar rauw is het nog steeds. Ik passeer een sjofel gekleed gezin met drie kinderen dat aandachtig kijkt naar een hoge berg schoenen in een etalage. De hele voorkant van de winkel is beklad met ‘FINAL SALE’.



De Tibor de Nagy-galerie ligt aan een smal steegje. Hier hangt een tiental


Geld koopt armoede voor aan de muur - NRC https://www.nrc.nl/nieuws/2018/11/05/geld-koopt-armoede-voo...




foto’s van Louis Stettner (1922–2016), uit de laatste jaren van zijn lange kunstenaarsleven. Hij wandelde elke dag door de stad, met name door oude, vervallen wijken waar de oorspronkelijke bewoners nog niet door onbetaalbaar geworden huurprijzen zijn verdreven. Manhattan Pastoral heet de tentoonstelling.