Foto door Mariel Kolmschot

Schrijfster Pia de Jong is met haar gezin verhuisd naar Princeton, in de VS. Ze bericht wekelijks over wat haar opvalt.

Laatste Artikelen, Columns, en andere Geschriften

Vaccinations Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Sinds hij als kind de mazelen kreeg, lijdt mijn oude buurman aan ernstig gehoorverlies. Hij werd door zijn ouders naar een school ver van huis gestuurd om te leren liplezen. „Ik herinner me nu nog de heimwee”, mijmert hij terwijl hij de batterijen van zijn gehoorapparaat verwisselt.

Hij heeft nog geluk gehad. Een eeuw geleden stierven er alleen al in Nederland zo’n duizend kinderen per jaar aan de mazelen. Wereldwijd overleden een half miljoen, voornamelijk jonge, kinderen. Ik ben opgelucht dat onze kinderen in een andere tijd zijn geboren. Lang leve het Rijksvaccinatieprogramma. Je kunt je kroost helaas niet voor alle ellende behoeden, maar wel voor deze. Het hele vaccinatieschema hebben we dan ook keurig afgewerkt.

2 of 4

Baghwan Missing Sister Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Op een dag verdween het oudere zusje van mijn vriendinnetje van de middelbare school. Weg was ze, dat dunne meisje met lange bruine haren dat ik zo bewonderde. Ongeruste maanden hoorden we niets. Toen kwam er een foto. Dromerig keek ze de camera in, gehuld in een oranje jurk. Ze had een nieuwe, vreemde naam. Om haar hals hing een kralenketting met een foto van een piekharige man met priemende ogen. De Bhagwan.

Langzamerhand drongen berichten door van het leven ver weg bij die exotische Bhagwan. Mediteren, extatisch dansen, veel aanraken. Iedereen leek in hoger sferen te zijn. De vrijgevochten levenswijze die de goeroe voorstond, was mijlenver verwijderd van het hardwerkende, traditionele leven in de katholieke gehuchten van midden-Limburg.

Als mijn vriendinnetje en ik langs de boerderijen van school naar haar huis fietsten, fantaseerden we wel eens over dat volslagen andere leven. Soms dansten we in haar kamer, in met kralen en spiegeltjes geborduurde India- jurken. We wilden zelf ook soms ontsnappen aan dat voorspelbare leven.

De Bhagwan werd in die tijd in Nederland een begrip. Zijn aanhangers droomden van een ruimdenkender wereld. Critici zagen een narcist die Rolls Royces en Rolexen verzamelde. Mijn vriendin en ik vonden hem een engerd. Het was dat #MeToo nog niet bestond, maar er hing een ongemakkelijke sfeer. Ik dacht vaak aan het mooie zusje en hoopte maar dat die oude man haar niet in het vizier kreeg.

Visiting Mother Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Voor mijn moeder hoef ik me niet op te maken. Ze hield er nooit van als ik iets op mijn gezicht smeerde. Je bent mooi zoals je bent, zegt ze altijd. Ik neem een vroege trein. Ik weet dat ze me nu al bij het raam staat op te wachten.

Als ik haar in mijn armen neem, voel ik haar botten door de wijde trui heen. Ze is ziek geweest, kilo’s afgevallen. Mijn moeder is een vogeltje geworden. Een vogeltje met grijze veertjes op haar kopje.

„Eindelijk”, zegt ze, „eindelijk ben je er.”

Ze kookt voor me – sperzieboontjes, aardappels en een stukje vlees – en dringt erop aan dat ik genoeg eet. De stoofpeertjes voor het toetje heeft ze gekookt in witte wijn tot ze rood werden. Ik spuit een toef slagroom op haar bord. „Oh, zó moet dat”, zegt ze, als ik het hendeltje naar beneden trek. Nu we samen eten, heeft ze weer eetlust.

Elke dag wandelt ze, maar vandaag wandelt ze met haar dochter. We passeren het huis waar lang geleden mijn vriendinnetje woonde. Ik herinner me de geur die in haar overgooier hing. Soms, zomaar ergens in Amerika, ruik ik die geur, en dan zie ik haar voor me. Twee lange vlechten, een porseleinen gezichtje.

Een eindje verderop stroomt mijn rivier, de Maas. Ook al woon ik nu aan een andere rivier, ik blijf dromen over dit brede water waarover geluidloos platte vrachtschepen glijden. De zwijgzame vissers aan de kade. Mijn moeder en ik rusten uit bij de sluis. Aan de overkant van het water torenen hoog de schoorstenen van de inmiddels gesloten elektriciteitscentrale.

Ada Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

The New York Times berichtte onlangs dat kunstgaleries in Manhattan een voor

een, van A tot Z, worden aangeschreven door een advocatenkantoor. De

aanklacht? Hun websites zijn niet toegankelijk voor blinden en slechtzienden.

De meeste zaken worden geschikt, vaak voor bedragen van 10.000 dollar en

meer. „Het is chantage, dat is eigenlijk was het is”, reageerde een van de

galeriehouders bits. De kunstsector is niet alleen. Ook andere categorieën

websites worden aangeklaagd, van Playboy tot wijnhandels.

Van de galeries wordt gevraagd dat er genoeg beschrijvende audio op de

website is te vinden om te kunnen horen wat voor kunst er te zien is. Want ook

visueel gehandicapte mensen kopen kunst. „Om dezelfde reden als zienden”,

zoals iemand zegt, „het past bij het meubilair.”

De juridische onderbouwing voor deze actie is de Americans with Disabilities

Act, die in 1990 door president George H.W. Bush is getekend.

Snow Days Elaine
Illustratie Eliane Gerrits

‘Vanavond rijd ik hier weer, maar dan op de strooiwagen”, zegt de taxichauffeur die me vanaf het station naar huis rijdt. Hij neuriet een deuntje door het open raam.

„Huh?”, zeg ik. „Wordt er gestrooid?” Het is een prachtige dag, fris maar zonnig. De lente hangt in de lucht.

„Ja, de gouverneur heeft de noodtoestand uitgeroepen”, zegt hij. „Er wordt een grote sneeuwstorm verwacht. Alle pekelwagens staan gereed. Wij zijn er klaar voor.”

Ik check de weersvoorspelling. Inderdaad, er is kans op sneeuw, zo te zien zal het meeste aan ons voorbijgaan. Maar het land zet zich schrap. De mensen van het weerkanaal hebben de programmering omgegooid. Verslaggevers staan klaar voor live rapportages van de naderende ramp. ’s Avonds rinkelen alle telefoons. Het zijn de automatische berichten van scholen en kantoren, een vast ritueel bij noodweer. Morgen gaat alles dicht. Het leven stopt.

Onze dochter juicht vanuit haar slaapkamer. IJsvrij! Ze haalt vast de slee uit de garage. Er is nog geen vlokje gevallen.

Met een knip van zijn vinger heeft de gouverneur de hele staat lamgelegd. Onder het motto better safe than sorry. Een moeilijke beslissing, want het weer is een onberekenbare tegenstander van iedere bestuurder. Als er een storm op komst is, zie je burgemeesters en gouverneurs steevast in stoere vrijetijdskleding op de televisie stevige taal uitslaan, leiderschap in tijden van crisis uitstralend.

Als politicus wil je je niet door een storm laten verrassen. Zo werd New York City in november overrompeld door een dik pak sneeuw. Ik zwabberde die avond vanuit de stad naar huis over een spekgladde snelweg. De kranten stonden de volgende dag vol met horrorverhalen. Automobilisten hadden hun auto midden op de George Washington-brug achtergelaten. Een thuisreis duurde zes uur in plaats van het gebruikelijke kwartiertje. Een jongetje had tien uur met een vieze luier in zijn schoolbus vastgezeten op weg naar huis van de kinderopvang. De media maakten gehakt van burgemeester De Blasio.