Laat de schrijver de student inspireren

NRC Handelsblad, 23 April 2019

-Writers Elaine
Illustratie Eliane Gerrits

Een van de aangename verrassingen van mijn verhuizing naar Princeton, toch een klein stadje op afstand van enkele Amerikaanse metropolen, was dat ik plotseling veel van mijn favoriete schrijvers tegenkwam. Jeffrey Eugenides, Joyce Carol Oates, A.M. Homes – ik zag ze vaak bij het lokale koffietentje of de biologische bakker.

Dat was geen toeval. Princeton heeft, zoals veel universiteiten in de VS, een actief creative writing-programma. Studenten van alle studierichtingen kunnen het volgen. Ze gaan zelf aan de slag met zowel fictie als non-fictie, toneelschrijven, poëzie en vertalen, alles onder begeleiding van een expert, namelijk een echte auteur. Universiteiten vechten hier om de beste schrijvers, die een aanstelling krijgen als hoogleraar of docent. Dat is een erkenning voor hun werk én, niet onbelangrijk, ze worden er voor betaald.

Programmadirecteur en Pulitzer-prijswinnaar Tracy Smith, tevens op dit moment United States Poet Laureate, zeg maar dichter des vaderlands, schrijft op de site van de universiteit: „Naar de wereld kijken door de ogen van een schrijver, zelfs een semester, kan je leven veranderen.” Het vak is populair, ook studenten die linea recta naar Wall Street gaan om er te bankieren, vermelden hun publicaties trots op de website.

Aan mij zou zo’n programma zeer besteed zijn geweest. Als 18-jarige verliet ik het ouderlijk nest om Nederlandse taal- en letterkunde te studeren. Maar meteen al, op het eerste college, werd ons duidelijk gemaakt dat we met veel te veel waren. Ik zie me nog zitten met mijn jeugdig enthousiasme in die volle collegezaal. Ons werd ook te kennen gegeven dat de universiteit niet de plaats was voor mensen die zelf wilden schrijven. Het was wetenschap die we geacht werden te bedrijven, geen hobbyisme. Ik hield mijn verlangen voor me. Toen ik jaren later alsnog ging schrijven, werd ik door welwillende mensen gewaarschuwd: word toch vooral geen schrijver. Dat zijn wereldvreemde, armlastige lieden met een drankprobleem.

De dagen van overvolle collegezalen zijn voorbij. De belangstelling voor de universitaire studie Nederlands is zelfs zo teruggelopen dat de opleiding aan de Vrije Universiteit wordt gesloten. Vele mogelijke boosdoeners worden

2 of 3 5/16/19, 11:25 AM

Laat de schrijver de student inspireren - NRC https://www.nrc.nl/nieuws/2019/04/23/laat-de-schrijver-de-stud...

genoemd: het oprukkende Engels, de nadruk op taalvaardigheid op de middelbare school, het gebrek aan aanzien van het docentschap, de sociale media en de teloorgang van het gedrukte boek.

Maar in plaats van dijken te verhogen voor buitenlandse studenten, een wassende wereldtaal en het internet, zou men ook de eigen voedingsbodem kunnen versterken door literatuur en schrijvers een belangrijkere rol te geven. Een stevige afdeling creatief schrijven aan alle universiteiten zou een concretere uitdrukking zijn van de maatschappelijke waardering voor literatuur en schrijvers. En, niet onbelangrijk, zou financiële zekerheid bieden die we voor de meeste andere beroepen vanzelfsprekend vinden.

Een andere winst voor de universiteit: minder boze ingezonden brieven. Zoals president Lyndon Johnson zei: „Better to have him inside the tent pissing out, than outside pissing in.”

Deel dit artikel