Foto door Mariel Kolmschot

Schrijfster Pia de Jong is met haar gezin verhuisd naar Princeton, in de VS. Ze bericht wekelijks over wat haar opvalt.

Laatste Artikelen, Columns, en andere Geschriften

Fitbark Elaine
Illustratie Eliane Gerrits

Het verschil wordt met de dag pijnlijker. Ik heb een beroerd richtingsgevoel, voel me voortdurend schuldig of ik wel genoeg sport en ben altijd op zoek naar mijn huissleutels. Liggen ze op het nachtkastje, in de la of in mijn handtas? En waar ligt díe dan ook alweer?

Mijn huisgenoten daarentegen weten precies waar ze wel en niet mogen komen, houden tot de laatste stap hun inspanningen bij en lopen probleemloos het huis in en uit. Er is wel een groot verschil: het zijn golden retrievers.

Velen van ons zijn aan de stappenteller of andere elektronische meetinstrumenten. Via onze smartphone vol apps proberen we meer te bewegen. Maar het wordt tijd om toe toe te geven dat deze race allang is gewonnen door de viervoeters. Onze twee schattige honden zijn volledig up-to-date met hun technologische uitrusting. Allereerst dragen ze een elektronische verklikker die bijhoudt hoe dicht ze bij het elektrische hek rondom onze tuin komen. Een voor ons onhoorbaar hoge fluittoon waarschuwt ze. Gaan ze verder dan volgt een schok. Die potentiële schok was voor mijzelf eerst een bijna onoverkomelijke barrière. Hoe kon ik die lieverds pijn doen? Maar in de praktijk bleek één schok meer dan genoeg. Niet voor niets deed Pavlov zijn experimenten met honden.

Bikes And Phones Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

De afgelopen jaren zag ik Amsterdam vanuit een interessant perspectief. Vooral veel daken, van de barokke topgevels van grachtenhuizen tot de strenge lijnen van de moderne architectuur. De Westertoren met kroon en andere kerken kwamen vaak voorbij. Ook allerlei boomtoppen en natuurlijk veel luchten – vaalgrijze vol regenbuien, knalblauwe met mooiweerwolkjes en diepzwarte met een volle maan die als een dronkenman door het beeld slingerde.

Dat alles met op de voorgrond het gezicht van onze zoon, hard trappend door de stad, terwijl hij vrolijk vertelde over zijn avonturen. Met de telefoon los in de hand gehouden, rapporteerde hij via een livestream over zijn leven. Want de tientallen minuten fietsen door de stad waren het ideale moment om naar het ouderlijk huis te bellen. Lekker keuvelen tot het bekende „Ik ben er mam, dag!”, waarop het geratel van het kettingslot klonk en het echte leven weer kon aanvangen. Twee vliegen in een klap. Het moderne multitasken. Het was natuurlijk dom om hieraan mee te doen. U heeft helemaal gelijk. Veel te gevaarlijk. Ik had de verstandige ouder moeten zijn en meteen moeten ophangen. Ik vond het alleen veel te gezellig.

Tot die klap. Gevolgd door gerinkel en gekreun. Ik zag alleen nog maar een grauwe lucht, waardoor een vliegtuig traag een witte streep trok.

„Zeg iets!”, gilde ik vanaf deze kant van de oceaan. Geen antwoord. Een lange, akelige minuut later hoorde ik een vrouwenstem: „Kun je opstaan?”

„Ik geloof het wel”, piepte de zoon.

„Het is erg onverstandig om tegelijkertijd te bellen en te fietsen”, zei de vrouwenstem.

„Beloof je dat nooit meer te doen? Hier, een zakdoek. Je bloedt.”

Dat was behoorlijk schrikken. Ik dacht dat de zoon en ik onze les geleerd hadden. Maar het fietsbellen ging natuurlijk gewoon door. Indien niet met mij, dan met vrienden. Tijdens een belangrijke voetbalwedstrijd werd er op de fiets gewoon doorgekeken. Daar hielp geen moedertje lief tegen. Een uur zonder telefoon – wat zeg ik, zelfs twee minuten – is ondenkbaar. Een verontrustende gedachte.

Graduation Speech Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Niets is zo voorspelbaar als het eindexamenritueel in Amerika: de scholieren in goedkope kunststof toga’s met baretten, het schoolorkest dat patriottische liederen speelt, plus een lange lijst sprekers die zich uitputten in goedbedoelde adviezen.

Vorige week was het weer zo ver. The class of 2019 van Princeton High School kwam aanlopen in felblauwe capes onder begeleiding van ‘Land of Hope and Glory’. Onze dochter liep ertussen en trok een gekke bek naar ons. Giechelend gingen de scholieren op de plastic stoeltjes zitten, midden op het grasveld voor de school, met hun ouders, grootouders, broertjes en zusjes eromheen.

Vier jaar hadden ze lief en leed gedeeld, en nu kwam daar een eind aan. De laatste keer samen, daar moet bij stil gestaan worden. Met inspirerende speeches door de kinderen zelf, en door de schoolleiding. Voor ons de laatste, maar zeker niet de eerste keer, dus we bereidden ons voor op een lange, hete middag.

Zootsuit2 Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Ik ga met mijn zoon een pak kopen. Op het laatste moment, dus we tijgen naar de lokale mall, vier kilometer en veertig jaar ver. Terug naar de jaren tachtig, de tijd van brede schouders en oversized pakken. Het halfverlaten warenhuis is zelf een dinosauriër onder de winkels die vermoeid zijn laatste adem uitblaast.

Op de afdeling mannenmode in een hoek op de tweede verdieping staat de kleermaker tussen de rekken te wachten, een lange man van rond de zeventig. Nonchalant draait hij het speldenkussen om zijn pols, terwijl wij rondkijken. Alle pakken lijken op elkaar. Na een minuut of vijf kan hij zich niet meer inhouden en pakt een grijs exemplaar uit het rek.

„Ik weet precies wat deze jongeman zoekt”, zegt hij.

„Moet u mijn maat niet weten?”, vraagt mijn zoon. Het pak ziet er erg ruim uit.

Son”, zegt hij met een gepijnigde uitdrukking, „ik doe dit werk al vijftig jaar. Ik weet iemands maat als ik hem zie.”


Gettymuseum Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Puffend in de Californische zon loop ik over smetteloos witte paden langs de fonteinen en sculpturen van het Getty Museum in Los Angeles. Met de vele pilaren van kalksteen en de locatie bovenop een berg doet het me denken aan de Akropolis in Athene.

In de strak vormgegeven gebouwen bewonder ik antieke beelden, werken van Cézanne en Van Gogh, een tentoonstelling over Bauhaus en, enigszins bevreemd, een lachende Rembrandt. Een gids vertelt me trots dat het museum de grootste klant is van Sotheby’s, maar ook van dure advocaten wegens de claims op mogelijk illegaal verkregen kunst.

J. Paul Getty richtte de Getty Oil Company op waarmee hij zich opwerkte tot de rijkste burger ter aarde. Hij had een passie, hier spreken ze van een verslaving, voor kunst. In een van de zalen hangt een foto van een tengere man, moederziel alleen tussen uitgestald porselein. Zoals veel rijken was hij excentriek. Op filmbeelden zie je hem joggen met zijn leeuw Nero. Zijn enorme nalatenschap was bestemd voor de aanschaf van kunst.

Prom Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Tradities waarmee je niet bent opgegroeid missen hun nostalgische toverkracht. Zo lukt het me maar niet het uitgelaten het-is-weer-zomergevoel van Memorial Day te krijgen bij de eerste barbecue van het jaar na de optocht van oorlogsveteranen. Of de saamhorigheid van het met je buren op de driezitsbank een ‘varken in een dekentje’ eten bij de Superbowl. Of het warme familiegevoel bij de kalkoen tijdens Thanksgiving. Je kunt nu eenmaal niet terugverlangen naar iets wat je niet hebt meegemaakt.

Zo ook met de prom, het bal waarmee middelbare scholieren ritueel hun highschool afsluiten. Voor ons dit jaar de derde en laatste keer, nu met onze dochter in de glansrol. De emotionele lading van de prom valt moeilijk te overschatten. Er komt nogal wat bij kijken aan geregel en de voorbereidingen beginnen dan ook zowat een jaar van tevoren. Maar al die logistiek valt in het niet bij het uitkiezen van de juiste date. Dat gaat gepaard met een arsenaal aan gevoelens, van onvervalste jaloezie en angst om buiten de boot te vallen, tot opluchting als de keuze gemaakt is.