Foto door Mariel Kolmschot

Schrijfster Pia de Jong is met haar gezin verhuisd naar Princeton, in de VS. Ze bericht wekelijks over wat haar opvalt.

Laatste Artikelen, Columns, en andere Geschriften

Rgb Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

‘Even een RBG’tje doen”, zegt mijn vriendin als ze gaat planken in de gym. Om, als de minuut om is, uitgeput te verzuchten: „Als zij ’t kan, dan kan ik ’t ook.”

Zelfs schoolkinderen weten wie Ruth Bader Ginsburg is. Ze is 85, sinds 1993 lid van het Hooggerechtshof en heeft als ‘Notorious RBG’ cultstatus bereikt. Als oudste rechter is zij de kwetsbaarste schakel van de linkse minderheid in het Hof. President Trump kan niet wachten haar door een conservatieve man te vervangen. Als zij uitglijdt, zoals deze week, met als resultaat drie gebroken ribben, houdt links Amerika de adem in.

Uptown Downtown Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Zondagochtend, de Upper East Side van Manhattan. De chique dame loopt de stand van een galerie op de kunstbeurs binnen. In haar kielzog een jongeman met een oortje. Ze wordt begroet door de galeriehouder alsof zij zijn lievelingstante is, net terug van een wereldreis. Hij leidt haar naar zijn bureau. Daar legt hij zonder omhaal een massieve art-decobroche voor haar neer. Hij glimlacht als hij haar blik ziet. Dit was ’t waard om speciaal voor in te vliegen, nietwaar? Even later handelen de twee mannen de koop af, terwijl zij nipt van haar champagne achter een schaal oesters.

De Tefaf in New York is een snoepwinkel voor wie geld heeft en van kunst houdt. Voor wie géén geld heeft en toch van kunst houdt, is het op z’n minst een kijkje in de etalage. Stukken die in het Rijksmuseum niet zouden misstaan, hangen hier boven een prijskaartje. Ik sta lang stil bij enkele Hollandse meesters en kijk naar de verweerde, levensechte koppen. Gezichten uit lang vervlogen tijden, nu keurig gevernist en ingelijst.

Buiten loop ik langs de rijen geparkeerde limousines met wachtende chauffeurs en snuif de zondagse sfeer op van rijk New York. Kuierende gezinnen, gesticht na hun kerkbezoek, de kinderen voorbeeldig gekleed. Een jonge man in trainingspak leidt vier hazewindhonden naar Central Park. Een metrorit brengt me naar een schaduwwereld. Ik heb met een vriendin afgesproken in de Lower East Side, aan de andere kant van de stad. Hier op de Bowery is alles omgekeerd: een chaotisch straatbeeld, tegen een achtergrond van goeddeels vervallen gebouwen. Een vrouw, even verweerd als de oud- Hollandse koppen, haalt vuilniszakken open op zoek naar plastic flesjes. Een aantal jaren geleden was dit een gribuswijk, waar je ieder moment overhoop kon worden gestoken. Zo erg is het niet meer, maar rauw is het nog steeds. Ik passeer een sjofel gekleed gezin met drie kinderen dat aandachtig kijkt naar een hoge berg schoenen in een etalage. De hele voorkant van de winkel is beklad met ‘FINAL SALE’.



De Tibor de Nagy-galerie ligt aan een smal steegje. Hier hangt een tiental


Geld koopt armoede voor aan de muur - NRC https://www.nrc.nl/nieuws/2018/11/05/geld-koopt-armoede-voo...




foto’s van Louis Stettner (1922–2016), uit de laatste jaren van zijn lange kunstenaarsleven. Hij wandelde elke dag door de stad, met name door oude, vervallen wijken waar de oorspronkelijke bewoners nog niet door onbetaalbaar geworden huurprijzen zijn verdreven. Manhattan Pastoral heet de tentoonstelling.

Microaggressions Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Er is een groeiende ongelijkheid in Amerika – in politieke correctheid. Volwassenen voelen zich steeds vrijer te beledigen. Politici gebruiken gemakkelijk grove taal, de president scheldt vrouwen uit, en de overheid probeert de LHBTI-emancipatie terug te draaien. Jongeren daarentegen worden steeds gevoeliger voor beledigende uitlatingen, al dan niet bewust gedaan. Het onderwerp staat centraal op iedere school en universiteit.

Laatst begroette ik van ver een latino-vriendin van mijn dochter. „Hi, Louisa”, riep ik. Mijn dochter reageerde geschokt. Het bleek niet Louisa, maar Mariana, een ander latinomeisje. „Mam”, zei ze. „Dit is je reinste micro-agressie. Jij wekt de indruk dat je denkt dat alle latino’s hetzelfde zijn.”

Doris Duke Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Amerikanen zeggen graag dat achter elk groot fortuin een grote misdaad schuilgaat. Maar dat is moeilijk voor te stellen als ik rondloop door de paradijselijke Duke Gardens in New Jersey op deze zonnige herfstdag.

Ik wandel samen met onze tuinman Ken. Hij groeide in de buurt op en raakte hier spelenderwijs gefascineerd door bomen en planten. En door Doris Duke die dit landgoed schiep. Zij leidde dan ook een wonderbaarlijk leven. Even extravagant als treurig.

Doris was het enige kind van de exorbitant rijke tabaksfabrikant James Buchanan Duke, de man van de Lucky Strike-sigaretten naar wie Duke University is vernoemd. Toen hij in 1925 overleed, ging al zijn geld naar de twaalfjarige Doris. De media riepen haar uit tot het rijkste meisje van Amerika.

Marshall Chapman Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

Een zwarte cowboyhoed op een enorme bos wit haar. Een blik van: wie kan mij nog iets vertellen? Zoals andere vrouwen een handtas dragen, draagt zij haar gitaar. Singer-songwriter Marshall Chapman is een rock-’n-roll babe met een parelketting. Ik ontmoet haar op een afgelegen ranch in Wyoming, waar ik een paar dagen doorbreng met een aantal schrijvers.

Ze is bijna zeventig, maar springerig als een meisje in de groei dat geen raad weet met haar lange armen en benen. Met haar zuidelijke accent weet ze me voortdurend op het verkeerde been te zetten, neemt me voor haar in, grijpt me bij de keel. Ze spreekt in songtitels. „Let’s make waves”, zegt ze. We rijden naar cowboystad Cody, waar ze een Stetson hoed voor me koopt en in een bar Moose Drool-bier bestelt.

Chronic Pain Eliane
Illustratie Eliane Gerrits

‘Ga eerst maar eens een paar dagen in een bakje met soda weken”, zegt mijn huisarts, nadat hij mijn pijnlijke vinger heeft onderzocht. Dit is de eerste keer dat hij geen pijnstiller voorschrijft. „We zijn aan banden gelegd”, vertelt hij.

Mijn eerste reactie was: wat goed. Want er wordt hier voor de kleinste klacht naar een medicijn gegrepen. Ik heb een hele rij pillendoosjes in mijn medicijnkastje staan, het grootste deel ongebruikt.